Gana

Hayır. Kodifiye edilmiş bir diaspora vatandaşlığı kanunu yok. Year of Return ve Beyond the Return, göç hukuku değil turizm ve miras pazarlama kampanyalarıdır. Gerçekleşen ihsanlar, 9. madde ve 591 sayılı Kanun kapsamında takdiri vatandaşlığa kabullerdir ve her biri Cumhurbaşkanlığı onayı gerektirir. 2016'dan beri toplamda kabaca 1.000 başvuru yapıldı ve hepsi Accra'daki tek bir mekânda elle işlendi. Bunu yatırım yoluyla vatandaşlık diye pazarlayan herkes onu çarpıtıyor. Diaspora dönüş hikâyesinin arkasındaki gerçek ve kodifiye yol, 573 sayılı Göç Kanununun 17. maddesi kapsamındaki İkamet Hakkıdır.

Evet ve Gana dosyasındaki en önemli tek gerçek bu. Gana vatandaşlarını varsayılan olarak mukim gibi vergilendiriyor. O statüden kaçmak, yurt dışında bütün yıl boyunca oturulan kalıcı bir konut gerektiriyor. Mukimler dünya çapındaki gelirleri üzerinden %35'e varan oranlarla vergilendiriliyor. Dolayısıyla Gana vatandaşlığını miras nedenleriyle ya da basit opsiyonellik için kabul eden bir müşteri, yalnızca uyruk yoluyla dünya çapında bir vergi kancası ediniyor. Bu, diaspora başvuranlarına genellikle verilen tavsiyenin tam tersi ve kimse bir miras pasaportu kabul etmeden önce dikkatle modellenmeli.

Reklam edilenden fazla ve her yerde yanlış aktarılıyor. 2001 tarihli Göç Yönetmeliğinin (LI 1691) 13. maddesi, başvurudan hemen önceki 24 ay boyunca kesintisiz ikamet gerektiriyor. Bunun üstüne ondan önceki yedi yılda toplam en az beş yıl ikamet gerektiriyor. Uygulamada bu, dokuz yıllık bir geriye bakışta kabaca yedi yıl ediyor. Sık sık tarif edildiği gibi basitçe iki yılı kesintisiz olmak üzere toplam yedi yıl değil. İkamet Hakkı gerçekten değerli. İzin olmadan girme, yaşama ve çalışma hakkını süresiz veriyor. Ama aynı zamanda takdiri ve itiraz edilemez Cumhurbaşkanlığı onayına bağlı.

Evet, vatandaşlık mevzuatının 16(1) maddesi uyarınca. Ancak çifte vatandaşlar bir dizi kamu görevinden men ediliyor. Vatandaşlığa kabul ayrıca birçok başvuranı hazırlıksız yakalayan bir dil şartı taşıyor. 14(3) maddesi, yerli bir Gana dilini konuşup anlama yeteneğini muafiyet tanınamayan tek nitelik yapıyor. Bu, verilmiş törensel diaspora vatandaşlığa kabulleriyle tuhaf biçimde bağdaşıyor.

Evet ve bu zaman duyarlı. 2026 tarihli GIPA Tasarısı 2 Nisan 2026'da Parlamentodan geçti ve onaylandığında 865 sayılı GIPC Kanununu yürürlükten kaldırıyor; onay 15 Temmuz 2026 itibarıyla gerçekleşmemişti. Tasarı çoğu sektör için 200.000 ve 500.000 ABD doları asgarilerini kaldırıyor. Ticareti 500.000 ABD dolarına düşürüyor ama yerelleştirmeyi en az %75 nitelikli Ganalı olacak biçimde sıkılaştırıyor ve otomatik yabancı personel kotalarını 12'ye çıkarıyor. Yalnızca 865 sayılı Kanunu karşılamak için 500 bin dolarlık bir yapı düşünen herkes onayı beklemeli. Yakında kaldırılacak bir asgariye bağlanmak pahalı bir hata olurdu.

Ayrılırsanız düşüyor. 573 sayılı Kanunun 15(3) maddesi uyarınca art arda 12 aydan uzun bir yokluk Süresiz Oturum statüsünün otomatik kaybına yol açıyor. Yeniden kazanmak sonra yeni bir başvuru gerektiriyor. Küresel olarak hareketli bir aile için bu yıkıcı olabilir. Hak kazanmak için yıllar harcadığınız statü, tek bir uzun yokluktan sonra buharlaşabilir. Onu ilk etapta almak için 12 ay kesintisiz ikamet, artı önceki yedi yılda toplam beş yıl ikamet gerekiyor.

Ayrı bir veraset vergisi yok. Ancak bağışlar vergi bakımından gelir sayılıyor, dolayısıyla sağlararası devirler yine vergilendirilebiliyor. Sermaye kazancı kuralları belirsiz ve sık sık yanlış aktarılıyor. Gerçek kişiler sabit %25'i seçebiliyor ya da %35'e varan marjinal oranlarla vergilendirilebiliyor. Yaygın olarak aktarılan %15 rakamı kanunla bağdaştırılamadı ve güvenilmemeli. Vatandaşların dünya çapında vergilendirilmesiyle birleşince Gana'nın vergi profili, miras pasaportu pazarlamasının düşündürdüğünden ağır.